تا چه اندازه با بيماري ام اس و نحوه درمان ان اشنا هستيد

اِم اِس يا اِسكلُروزِ چندگانه (به انگليسي: Encephalomyelitis disseminata يا Multiple sclerosis) كه با نام اختصاريِ اِم اِس يا MS شناخته مي شود، يك بيماري التهابي است كه در آن غلاف هاي ميلين سلول هاي عصبي در مغز و نخاع آسيب مي بينند. اين آسيب ديدگي در توانايي بخش هايي از سيستم عصبي كه مسئول ارتباط هستند مي تواند اختلال ايجاد مي كند و باعث به وجود آمدنِ علائم و نشانه هاي زيادِ^[۱][۲] جسمي شود. ام اس به چند شكل ظاهر مي شود و علائم جديد آن يا به صورت عودِ مرحله اي (به شكل برگشتي) يا در طولِ زمان (به شكل متناوب) اتفاق مي افتد

بيماري ام اس (Multiple sclerosis) يك بيماري ناتوان كننده است كه مغز و نخاع را تحت تاثير قرارداده و باعث از دست دادن كنترل، ديد، تعادل و حواس (بي حسي) مي شود. در بيماري ام اس اعصاب مغز و نخاع توسط سيستم ايمني بدن آسيب مي بينند، كه به اين اختلال بيماري خودايمني مي گويند. بيماري هاي خودايمني بيماري هايي هستند كه در آن ها سيستم ايمني بدن كه وظيفه شان حفاظت از بدن و نابودكردن آسيب رسان هاي خارجي همچون باكتري هاست، اشتباها شروع به حمله به بافت هاي بدن مي نمايند. در بيماري ام اس، سيستم ايمني بدن شروع به حمله به مغز و نخاع دوتا از اجزاء مهم كه سيستم مركزي اعصاب را كنترل مي كنند، كرده و باعث فلج شدن و از كارافتادگي آنها مي شود. ساير بيماري هايي خودايمني شامل لوپوس و آرتريت روماتوئيد مي شود.

سيستم مركزي اعصاب از ميليون ها عصب تشكيل شده كه وظيفه انتقال پيام ها بين مغز و اجزاي بدن را برعهده دارند. اين اعصاب پوشيده از لايه اي محافظ بنام myelin (نوعي چربي) كه از تداخل اعصاب باهم جلوگيري مي نمايد(كاري كه لايه محافظ سيم هاي الكتريكي انجام مي دهد). در بيماري ام اس سيستم ايمني بدن شروع به آسيب رساندن به اين جربي ها كرده و با اين كار باعث مي شود، انتقال پيام توسط اين اعصاب مختل شده و مغز قدرت كنترلي خود بربدن را از دست دهد. در اين شرايط بدن دچار كاملا فلج و ناتوان مي شود.

هرچند كه شفايي براي بيماري ام اس وجودندارد، اما با درمان و مراقبت مي توان حملات ام اسي و سرعت پيشرفت بيماري را كاهش داد. برطبق انجمن ملي ام اس آمريكا حدود 400000 آمريكايي به اين بيماري مبتلا هستند و اين بيماري بين زنان دو تا سه برابر شايع تر از مردان است. همچنين بيشترين خطر ابتلا به اين بيماري بين نوجواني و سن 50 سالگي مي باشد.

علايم ابتلا به بيماري ام اس

نشانه ها و علايم ابتلا به ام اس بين افراد مختلف، مكان اعصاب تحت تاثير و در زمان هاي مختلف متفاوت بوده و مي توانند تغيير يابند، علايم ام اس شامل:

• ضعف و يا بحسي يكي يا تعدادي از اعضاي بدن
• ازدست دادن نسبي و يا كامل بيناييمعمولا در يك چشم بعلاوه درد در حركت دادن چشم(اختلال عصب بينايي)
• دوبيني يا تاري ديد
• سوزن سوزن شدن و يا درد در بعضي از بخش هاي بدن
• شك الكتريكي هنگام بعضي حركات خاص سر
• لرزش بدن و يا عدم هماهنگي بدن
• لكنت زبان
• خستگي
• گيجي

حساسيت به گرما در افراد مبتلا به ام اس عادي بوده و كمي افزايش دماي بدن مي تواند محرك و يا بدتركننده بيماري ام اس باشد.

افراد در ابتداي ابتلا به بيماري عودكردن گه گاه اين علايم و سپس ناپديد شدن موقتي اين علايم را احساس مي كنند. بعضي از افراد مبتلا به نوع خوش خيم اين بيماري بوده و بعد از حمله اوليه دچار حمله ديگري نشده و بيماري شان پيشرفت نمي كند.

دلايل ابتلا به ام اس

هيچ كس در مورد دلايل اصلي اشتباه سيستم ايمني بدن براي حمله به اعصاب در بيماري ام اس نمي تواند نظر قطعي دهد. بعضي از دانشمندان معتقدند تركيبي از ژنتيك و چيزي در محيط زيست مي تواند باعث ابتلا به اين بيماري شود. افراديكه بيشتر از بقيه در خطر ابتلا به ام اس قراردارند، شامل:

• افرديكه در سنين 20 تا 40 سالگي قرار دارند در بيشترين خطر هستند.
• زنان دو برابر بيشتر از مردان در خطر ابتلا به بيماري ام اس قراردارند.
• اگر والدين و يا برادر و خواهر شما به بيماري ام اس مبتلا باشند، خطر ابتلاي شما به ام اس بين 1 تا 3 درصد افزايش مي يابد.
• عفونت ها و ويرس هاي خاص از جمله ويروس ابشتاين بار مي تواند خطر ابتلا به اين بيماري را افزايش دهد.
• افراد سفيدپوست، بخصوص خانواده هاي ساكن اروپاي شمالي در بيشترين خطر ابتلا به اين بيماري قراردارند. نژادهاي آسيايي، آفريقايي يا بومي آمريكا در بين ساير نژادها در كم ترين خطر ابتلا به اين بيماري هستند.
• در كشورها و مناطق جغرافيايي خاص از جمله اروپا، كاناداي جنوبي، آمريكاي شمالي، نيوزلند و استرالياي جنوبي خطر ابتلا به بيماري ام اس بيشتر از ساير مناطق جهان است.
• درصورتيكه شما مبتلا به ساير بيماري هاي خودايمني از جمله بيماري تيروئيد، ديابت نوع 1 يا بيماري التهابي روده هستيد، خطر ابتلاي شما به ام اس افزايش مي يابد.

عوارض ابتلا به ام اس

دربعضي مواقع افراد مبتلا به ام اس به ساير مشكلات زير مبتلا مي شوند:

• خشكي و يا گرفتگي عضلات
• فلج شدن بخصوص فلج شدن پاها
• مشكلات مثانه، شكم و يا مشكلات جنسي
• مشكلات ذهني، ازجمله فراموشي و يا عدم تمركز
• افسردگي
• صرع يا بيهوشي

چگونگي درمان بيماري ام اس

طيف گسترده اي از داروهاي مختلف وجوددارند كه مي توانند شدت و تكرار علايم بيماري ام اس را كاهش دهند. همچنين بعضي از انواع داروها مي توانند سرعت پيشرفت بيماري را كاهش دهند. ساير داروها مي توانند:

• حملات بيماري را كوتاه كنند
• علايم و مشكلات ام اس را بهبود بخشند(مانند درد، مشكلات ادراري و خشكي ماهيچه ها)

درمان خانگي ام اس با تغيير سبك زندگي

موارديكه در مورد سبك زندگي در ادامه بيان مي كنيم، مي توانند به شما در زندگي با ام اس كمك كنند، اين نكات شامل:

• باندازه كافي استراحت نماييد، اينكار باعث مي شود كم تر احساس ضعف و خستگي نماييد.
• ورزش كنيد، انجام مرتب ورزش و فعاليت بدني از جمله ورزش هايي مثل پياده روي، شنا، كاهش وزن و ساير فعاليت هاي متعادل به شما در تقويت عضلات، مثانه و روده و همچنين حفظ تعادل شما كمك مي نمايد.
• بدنتان را خنك كنيد، بعضي اوقات شدت بيماري ام اس با گرم شدن بدن افزايش مي يابد. با ريختن آب خنك روي خود، شنا در آب خنك و خوردن نوشيدني هاي خنك بدنتان را خنك نماييد.
• خوردن رژيم غذايي مناسب، چراكه رژيم غذايي مناسب مي تواند به شما در حفظ تناسب اندام، تقويت سيستم ايمني بدن و سلامت استخوان ها كمك نمايد.
• استرس تان را كاهش دهيد، چراكه استرس مي تواند شدت بيماري تان را افزايش دهد.

سايت پزشكي و مجله سلامتي راستينه