
شاه تره يا شاتره با نام علمي Fumaria officinalis گياهي از تيره شاه ترگان (Fumariaceae)، علفي يكساله با ساقه اي شكننده كوتاه و شاخه دار است. داراي گل هاي نامنظم و برگ هاي بريده است كه چون با دست نرم كنند بوي دود مي دهد. در طعم او تلخي است.در ايران اين گياه اغلب در دامنه هاي زاگرس بخصوص در دشت هاي (بيجار كردستان) و (اقليد فارس) يافت مي شود.در گويش عام به شاطره نيز شناخته مي شود. شاتره از زمان عهد عتيق شناخته شده و در كتاب هاي “خواص گياهان” مربوط به قرون وسطي توصيف شده است. اين گياه در طب سنتي، براي درمان اگزما و بيماري هاي ديگر پوستي به كار مي رفته است، هم چنين به عنوان ملين و مدر مصرف مي شده است. در دهه ي گذشته، اين گياه دوباره مورد توجه قرار گرفت، زيرا بنا به گزارشاتي، به احتمال زياد عصاره ي آن در بهبودي بيماري هاي قلبي- عروقي و دستگاه كبدي- صفراوي موثر است.اين گياه بومي اروپا و آسياست. در كنار جاده ها به عنوان علف هرز مزارع مي رويد و بيشتر توسط كشور هاي شرقي اروپا صادر مي گردد.
خواص شاه تره بوته شاه تره
#طبع آن گرم و خشك است و به گفته حكيمان طبع آن مركب القوي است و در كتاب قانون بوعلي سينا طبع شاهتره را سرد و خشك بيان نموده است.
#تصفيه كننده خون مي باشد عرق يا ۲ گرم گياه خشك را در ۱۵۰ سي سي آب جوش دم كرده به مدت ۸ روز بنوشند.
#اين گياه كه خاصيت آنتي هيستاميني دارد كاهش دهنده تپش قلب، ضداسپاسم، ضدورم، ادرارآور، آرام بخش و پايين آورنده فشارخون بالا نيز مي باشد.
#در طب عوام به عنوان ادرارآور و مسهل مصرف مي شود.
#پزشكان در مورد تأثير گياه شاه تره بر كاهش قند خون و مقابله با ديابت اظهار داشتند: آزمايش ۱۵ روزه روي موش هاي مبتلا به ديابت نشان داد كه اين گياه مي تواند در كاهش گلوكز خون و كلسترول موثر باشد.
#شاه تره براي ريه مضر است بهتر است همراه كاسني خورده شود.
#براي برخي از انواع تومورهاي سرطاني مؤثر مي باشد.
#نوشيدن دمكرده شاهتره براي بيماري جذام مفيد مي باشد.
#از دمكردن اين گياه در ظروف فلزي خودداري شود.
#به صورت دمكرده يك ساعت قبل از غذا بنوشيد اشتهاآور مي باشد.
#مهم ترين مصرف اين گياه براي برطرف كردن بيماري هاي پوستي مانند اگزماست كه اين اثر را مربوط به وجود اسيد فوماريك موجود در آن مي دانند. اسيد فوماريك ماده اي است كه به ميزان قابل توجهي در اين گياه وجود دارد و در سال هاي اخير آن را به طريقه مصنوعي نيز تهيه مي كنند كه در بعضي از داروها نظير داروهاي پسوريازيس (نوعي بيماري پوستي) مصرف مي شود. از عصاره گياه شاه تره مي توان در كنترل علائم بيماري مزمن پوستي پسوريازيس نيز استفاده كرد.
#براي بيماري هاي سوداوي از دمكرده شاهتره استفاده گردد.
#مصرف زياد شاهتره باعث فلج عضلات صاف و دستگاه تنفسي مي شود.
# صفرا آور: آلكالوئيد پروتوپين موجود در شاتره مي تواند در مواردي باعث كاهش صفرا گردد و به اصطلاح داراي اثر Amphicholeretic است.
#همچنين در مشكلات قلبي-عروقي مصرف مي شود.
#در طب عوام از شاتره به عنوان ادرار آور، مسهل و جهت رفع مشكلات پوستي از جمله اگزما استفاده مي شود. اثر اخير را مربوط به وجود اسيد فوماريك در آن مي دانند.
#اسيد فوماريك امروزه به طريقه ي سنتزي تهيه و در بعضي از فرمولاسيون هاي پوستي نظير داروهاي پسوريازيس مصرف مي شود.
#براي تصلب شرائين از عرق و دمكرده اين گياه استفاده شود.
#برطرف كننده كمبود ويتامين ث مي باشد.
# از ديگر خواص درماني گياه شاه تره و عصاره آن مي توان به بهبود اختلالات كبدي اشاره كرد. بررسي هاي چندين مطالعه نشان مي دهد تركيب هاي موجود در شاه تره از آسيب رساندن به كبد جلوگيري مي كند.
#شاه تره مانع عفونت بدن مي شود.
#شاه تره با افزايش تعريق بدن به كاهش تب كمك مي كند.
#نوشيدن دمكرده آن تقويت كننده كبد است.
#جهت يبوست شاهتره تازه را در شكر جوشانده به صورت شربت ميل كنند.
#جهت تبخال از دمكرده شاهتره استفاده شود.
#اين گياه براي تسكين درد، بند آوردن خونريزي، سم زدايي از بدن، درمان بيماري هاي انگلي و درمان يبوست سودمند است. همچنين برخي از پزشكان آلماني و فرانسوي اين گياه را به عنوان دارويي موثر براي تصفيه خون تجويز مي كنند.
#نوشيدن عرق آن استفراغ را متوقف مي سازد.
#براي بهبود كار كبد و بازكردن انسداد آن ۳ گرم شاهتره را در ۲۵۰ سي سي آب جوش دم كرده روزي ۳ فنجان ميل شود.
#براي اگزما ۴ گرم شاهتره را در ۲۵۰ سي سي آب جوش روزي ۳ فنجان دم كرده ميل شود و شستشو دهيد و ۶۰ گرم گياه خشك را در يك ليتر آب جوشانده اگزما را بشويند.
#براي بيماري هاي كليه از دمكرده و عرق اين گياه مي توان استفاده كرد.
#براي جوش و خارش پوست ۴ گرم شاهتره را در ۲۵۰ گرم آب جوش ۲۰ دقيقه دم كرده روزي ۳ فنجان بنوشند.
#جويدن برگ تازه آن باعث محكم شدن لثه مي گردد.
#يكي از خواصي كه از نظر علمي براي اين گياه اثبات شده است صفرا آوري آن است، به همين دليل آن را از زمان قديم براي رفع مشكلات صفراوي مصرف مي كرده اند. البته آلكالوئيد پروتوپين آن مي تواند در مواردي باعث كاهش صفرا شود.
برچسب:
نویسنده: علی